Bơm bánh răng là gì? Cấu tạo, nguyên lý, ứng dụng và cách chọn bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Bơm bánh răng là loại bơm thể tích dùng cặp bánh răng ăn khớp để hút và đẩy chất lỏng, chuyên bơm dầu và chất lỏng có độ nhớt cao như dầu hỏa, dầu máy, dầu FO, dầu DO. Khác với bơm ly tâm, bơm bánh răng cho lưu lượng gần như ổn định dù áp suất thay đổi và vẫn bơm tốt khi chất lỏng đặc. Bài viết giải thích cấu tạo, nguyên lý, ưu nhược điểm của bơm bánh răng, giới thiệu dòng bơm bánh răng SHOWFOU SHB (22 model, 1,1 – 576 m³/h) và cách chọn đúng model.

Bơm bánh răng là gì?

Bơm bánh răng (gear pump) thuộc nhóm bơm thể tích (bơm chuyển vị dương): mỗi vòng quay của bánh răng đẩy đi một thể tích chất lỏng gần như cố định. Vì vậy lưu lượng của bơm phụ thuộc chủ yếu vào tốc độ quay, ít phụ thuộc vào áp suất đầu đẩy. Đây là một trong những loại bơm phổ biến nhất cho hệ thống dầu thủy lực, cấp dầu đốt, bơm dầu bôi trơn và chất lỏng nhớt trong nhà máy hóa chất.

Nguyên lý hoạt động của bơm bánh răng

  • Phía hút: khi hai bánh răng quay, răng tách khỏi nhau ở phía cửa hút, tạo khoảng trống và áp suất thấp, chất lỏng bị hút vào lấp đầy rãnh răng.
  • Vận chuyển: chất lỏng nằm trong rãnh răng được mang theo sát thành vỏ bơm, đi vòng từ phía hút sang phía đẩy.
  • Phía đẩy: răng ăn khớp trở lại, chiếm chỗ của chất lỏng trong rãnh và ép chất lỏng ra cửa xả.

Khe hở cơ khí giữa bánh răng và thân bơm rất nhỏ, cỡ 10 µm. Khe hở nhỏ cùng tốc độ quay ngăn chất lỏng rò ngược về phía hút, nhờ đó bơm tạo được áp suất cao và bơm được chất lỏng rất đặc.

Cấu tạo bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Kích thước đầu bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Bản vẽ kích thước đầu bơm bánh răng SHOWFOU SHB: loại nhỏ cửa ren, loại trung cửa ren G2″ và mặt bích, loại lớn mặt bích.

  • Cặp bánh răng chữ V (herringbone) đặt trong thân bơm, chế tạo theo tiêu chuẩn JB/T 6434. Bánh răng chữ V ăn khớp êm, ít va đập hơn bánh răng thẳng.
  • Thân và nắp bơm cứng vững, chịu áp suất làm việc đến 10 bar (SHB18.3, SHB33.3 đến 14,5 bar).
  • Van an toàn (by-pass) tích hợp: khi áp suất đầu đẩy vượt mức cài đặt, van mở cho chất lỏng hồi về phía hút để bảo vệ bơm và động cơ.
  • Cửa hút/xả dạng ren G 3/4″ – G 2″ cho model nhỏ, mặt bích DN80 – DN350 cho model lớn.
  • Bơm lắp với động cơ điện qua khớp nối trên đế chung thành tổ bơm hoàn chỉnh.

Ưu điểm và hạn chế của bơm bánh răng

Ưu điểm

  • Bơm được chất lỏng độ nhớt 1 – 1500 cSt; độ nhớt cao bơm vẫn hiệu quả, điều mà bơm ly tâm làm kém.
  • Lưu lượng ổn định, ít dao động theo áp suất, thuận tiện cho cấp dầu và định lượng tương đối.
  • Tạo được áp suất cao với kích thước gọn.
  • Kết cấu đơn giản, ít chi tiết, dễ bảo trì và thay thế.

Hạn chế cần biết

  • Khe hở rất nhỏ nên không bơm chất lỏng lẫn cát, hạt rắn hoặc chất mài mòn; cần lắp lọc ở đường hút.
  • Không được chạy khô: chất lỏng vừa là môi chất vừa bôi trơn bánh răng.
  • Không được khóa van đầu xả khi bơm đang chạy: bơm thể tích sẽ tăng áp rất nhanh. Van by-pass chỉ bảo vệ trong thời gian ngắn, không thay cho van an toàn của hệ thống.
  • Với chất lỏng quá loãng như xăng, lượng rò ngược tăng và có nguy cơ cháy nổ, cần bản thiết kế đặc biệt.

Bơm bánh răng dùng để làm gì?

  • Bơm dầu hỏa, dầu DO: cấp dầu cho lò đốt, nồi hơi, máy phát điện; chuyển dầu giữa các bồn chứa.
  • Bơm dầu nặng FO: cấp dầu đốt cho lò, chuyển dầu từ xe bồn, tàu vào bồn chứa.
  • Bơm dầu máy, dầu nhớt: hệ thống bôi trơn, nạp và thay dầu cho thiết bị, trạm thủy lực.
  • Nhà máy hóa chất, sơn, nhựa: bơm chất lỏng độ nhớt cao, không lẫn hạt rắn.
  • Xăng: chỉ dùng bản thiết kế đặc biệt kèm động cơ phù hợp, cần liên hệ để được tư vấn.

Thông số bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Mã model SHB đi kèm lưu lượng định mức tính bằng L/phút, ví dụ SHB55 = 55 L/phút ≈ 3,3 m³/h. Công suất trong bảng là công suất tối đa; động cơ thực tế chọn theo áp suất làm việc và độ nhớt chất lỏng.

ModelCỡ cửaLưu lượng (m³/h)Lưu lượng (L/phút)Áp suất tối đa (bar)Tốc độ (v/ph)Công suất tối đa (kW)
SHB18.33/4″ (DN20)1,118,314,514501,5
SHB33.33/4″ (DN20)233,314,514502,2
SHB551″ (DN25)3,3551014502,2
SHB83.31-1/2″ (DN40)583,31014504
SHB1332″ (DN50)8133109605,5
SHB2002″ (DN50)1220010145011
SHB3003″ (DN80)183001096015
SHB483.33″ (DN80)29483,310145022
SHB6334″ (DN100)386331096030
SHB9604″ (DN100)5896010145045
SHB12006″ (DN150)7212001074055
SHB16006″ (DN150)9616001098075
SHB18008″ (DN200)10818001074090
SHB25008″ (DN200)150250010980110
SHB285010″ (DN250)171285010740132
SHB380010″ (DN250)228380010980160
SHB410010″ (DN250)246410010740185
SHB540010″ (DN250)324540010980220
SHB560014″ (DN350)336560010740250
SHB760014″ (DN350)456760010980280
SHB700014″ (DN350)420700010740280
SHB960014″ (DN350)576960010980355
Đường đặc tính bơm bánh răng SHOWFOU SHB

Đường đặc tính lưu lượng – áp suất và công suất – áp suất của dòng SHOWFOU SHB.

Xem bản vẽ kích thước tổ bơm và tải catalog tại trang thông số kỹ thuật bơm bánh răng SHOWFOU SHB.

Cách chọn bơm bánh răng đúng nhu cầu

  1. Xác định chất lỏng: loại dầu hay hóa chất, độ nhớt ở nhiệt độ làm việc, có lẫn hạt rắn hay không. Dầu FO cần gia nhiệt cho đủ loãng trước khi bơm.
  2. Lưu lượng cần bơm (m³/h): chọn model có lưu lượng định mức bằng hoặc lớn hơn một chút so với nhu cầu.
  3. Áp suất làm việc: gồm chiều cao đẩy, tổn thất trên đường ống, van, lọc và áp suất yêu cầu ở đầu cuối (ví dụ béc đốt). Áp suất này phải nhỏ hơn áp suất tối đa của bơm.
  4. Cỡ đường ống: ống hút không nhỏ hơn cửa hút của bơm, càng ngắn và thẳng càng tốt.
  5. Động cơ: độ nhớt và áp suất càng cao thì cần công suất càng lớn; với chất lỏng rất đặc nên dùng tốc độ quay thấp. Môi trường xăng dầu dễ cháy nên dùng động cơ phòng nổ.

Ví dụ: cấp dầu DO cho lò đốt khoảng 3 m³/h thì chọn SHB55 (3,3 m³/h, cửa 1″). Bơm chuyển dầu từ xe bồn vào bồn chứa khoảng 18 m³/h thì chọn SHB300 (18 m³/h, mặt bích DN80, 960 v/ph). Kho dầu cần khoảng 60 m³/h thì chọn SHB960 (58 m³/h, mặt bích DN100).

Lưu ý khi lắp đặt và vận hành bơm bánh răng

  • Lắp lọc ở đường hút để bảo vệ bánh răng; vệ sinh lọc định kỳ để tránh bơm bị thiếu dầu.
  • Mồi chất lỏng vào buồng bơm trước lần chạy đầu tiên; không để bơm chạy khô.
  • Kiểm tra chiều quay đúng theo mũi tên trên thân bơm; quay ngược sẽ đảo chiều hút – đẩy.
  • Mở van đầu hút và đầu xả trước khi khởi động; không đóng van đầu xả khi bơm đang chạy.
  • Căn chỉnh đồng tâm khớp nối giữa bơm và động cơ, bắt chặt đế để giảm rung và ồn.
  • Định kỳ kiểm tra phớt trục, độ ồn, nhiệt độ ổ trục và áp suất mở của van an toàn.

Câu hỏi thường gặp về bơm bánh răng

Bơm bánh răng có bơm nước được không?
Bơm được trong một số trường hợp, nhưng nước loãng và không có tính bôi trơn nên bánh răng mòn nhanh hơn và lưu lượng giảm do rò ngược. Với nước sạch nên dùng bơm ly tâm.

Bơm bánh răng bơm được dầu đặc đến mức nào?
Dòng SHOWFOU SHB bơm chất lỏng độ nhớt 1 – 1500 cSt. Dầu đặc hơn cần gia nhiệt hoặc chọn bơm tốc độ thấp, công suất lớn hơn.

Van an toàn trên bơm bánh răng để làm gì?
Khi đường xả bị nghẹt hoặc áp suất tăng quá mức, van mở cho chất lỏng hồi về phía hút, tránh vỡ đường ống và cháy động cơ. Van chỉ nên hoạt động trong thời gian ngắn.

Bơm bánh răng khác bơm ly tâm thế nào?
Bơm ly tâm phù hợp chất lỏng loãng, lưu lượng lớn và lưu lượng thay đổi mạnh theo cột áp. Bơm bánh răng là bơm thể tích, lưu lượng ổn định, áp cao và bơm tốt chất lỏng nhớt.

Mua bơm bánh răng SHOWFOU SHB ở đâu?

Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Động Lực cung cấp bơm bánh răng SHOWFOU SHB từ 1,1 đến 576 m³/h cho kho xăng dầu, nhà máy, lò hơi, trạm thủy lực, tư vấn chọn model và động cơ theo lưu lượng, áp suất, độ nhớt thực tế. Xem tất cả model trong mục bơm bánh răng.

Tư vấn chọn bơm và báo giá: Hotline/Zalo 0913.033.304 – Tel 024-39274283 – Văn phòng: 780 Minh Khai, Phường Vĩnh Tuy, Hà Nội.